Rezultatet e Indeksit të Transparencës Lokale 2025 tregojnë një problem serioz në funksionimin e pushtetit vendor. Komuna si Ohri, Tetova dhe Aerodromi renditen në fund të listës, me më pak se gjysmën e pikëve të mundshme. Kjo nuk është çështje teknike. Është çështje politike dhe kulturore.
Pushteti lokal nuk dështon sepse nuk ka faqe interneti. Dështon sepse nuk e kupton transparencën si parim demokratik, por si detyrim formal. Dokumentet publikohen, por nuk shpjegohen. Vendimet shpallen pasi janë marrë. Debatet publike zhvillohen, por pa asnjë gjurmë të ndikimit të qytetarëve. Ndërmarrjet publike funksionojnë pa raporte, pa plane dhe pa llogaridhënie reale.
Kjo nuk është transparencë. Është simulim transparence.
Transparenca nuk matet me numrin e PDF-ve të ngarkuara online. Ajo matet me aftësinë e qytetarëve për të kuptuar si merren vendimet, si shpenzohen paratë publike dhe kush mban përgjegjë kur diçka shkon keq. Pa këto elemente, pushteti lokal mbetet i mbyllur, edhe kur formalisht “plotëson kriteret”.
Problemi thellohet kur ligji trajtohet si tavan dhe jo si minimum. Demokracia lokale nuk funksionon me përmbushje minimale të detyrimeve ligjore. Ajo kërkon hapje reale, komunikim të kuptueshëm dhe vullnet për t’u kontrolluar.
Derisa komunat të ndalojnë së ngatërruari dukshmërinë me përgjegjësinë, transparenca do të mbetet një fjalë e bukur në raporte dhe një realitet i munguar për qytetarët.