Nusja dhe dhëndri, djajtë, Budallenjtë e Gushtit dhe “Fisi Shumëngjyrësh” nga Afrika morën jetë në rrugët e Vevçanit. Nën diellin e dimrit dhe në tingujt e zurlave e daulleve, banorët e fshatit hapën edhe një kapitull të ri të traditës së tyre shekullore, përcjell Nistori.
Këtë vit, satira e karnavalit goditi drejtpërdrejt realitetin. Në mesin e maskave u trajtuan kriza e emigrantëve, gjyqësori, politika e brendshme, lufta në Ukrainë dhe marrëdhëniet ndërkombëtare. Një maskë kolektive me aludime për fushatën e kryetarit të Kumanovës, Maksim Dimitrievski, dhe lëvizjen ZNAM, shkaktoi reagime dhe të qeshura nga publiku.
Parada filloi ditë më parë rreth orës 15:00, kur qindra maska marshuan nëpër rrugët e ngushta të Vevçanit. Tymi, vera dhe humori popullor e shndërruan fshatin në një skenë të hapur, ku satira u bë art popullor. Në shënjestër ishin të gjithë – nga Vladimir Putin dhe Donald Trump, Edi Rama, njerëz të veshur me plisë dhe veshje shqiptare, ushtarë me maska dhe flamur serb, deri te politikanë vendorë, ministra dhe investitorë nga Dubai.
Njohje europiane për karnavalin
Në mesin e të ftuarve ishin edhe kryeministri Hristijan Mickoski dhe ministri i Kulturës dhe Turizmit, Zoran Ljutkov, i cili hapi zyrtarisht manifestimin.
“Një traditë mijëravjeçare ka vend të veçantë në kulturën maqedonase. Karnavali është hapësirë e mendimit të lirë, humorit dhe kritikës ndaj shoqërisë,” deklaroi Ljutkov, duke theksuar se Ministria vazhdon ta mbështesë ngjarjen me 1.5 milionë denarë në vit.
Karnavalin e ndoqi edhe presidenti i Federatës së Qyteteve Evropiane të Karnavaleve, Lars Algel.
“Karnavali i Vevçanit është unik. Mendoj se është ndër më të vjetrit në Evropë dhe absolutisht i veçantë,” tha ai.
Kryetari i komunës, Spase Koçovski, u shpreh se edhe këtë vit Vevçani po e përcjell të vjetrën dhe po e pret vitin e ri me energji të re.
Ritualet tradicionale
Pas valles së Vasilicarëve në qendër, grupet vazhduan nga shtëpia në shtëpi duke dhënë bekime për shëndet dhe begati. Mikpritësit i shpërblenin me bukë, sallam, para dhe dhurata simbolike.
Në mbrëmje, Vasilicarët shkuan te burimet për të mbushur ujë për “kashanin” – një enë me perime ku vendoset një monedhë. Sipas besimit, ai që e gjen monedhën do të ketë fat gjatë gjithë vitit.
Ditë më parë, në festën e Shën Vasilit të Madh, fshati u gjallërua me valle, vizita dhe djegie të maskave, ritual që simbolizon largimin e së keqes dhe fillimin e një viti të ri.
Viti i Ri sipas kalendarit të vjetër
Viti i Ri sipas kalendarit Julian u festua në qendër të Vevçanit me një program muzikor ku performuan Blagoja Grujovski, Vlatko Miladinovski me orkestrën e Zlatko Miladinovskit, grupi i zurlave dhe daulleve të Vevçanit, si dhe Pero Beli me grupin VIP.
Në skenë u ngjitën edhe Vllatko Lozanoski, Brass Brothers dhe Puka Cosmetics.
Edhe këtë vit, Vevçani tregoi se nuk është vetëm një fshat, por një skenë ku humori mbron lirinë dhe tradita i jep kuptim fillimit të vitit të ri. /Nistori/