Hungaria mori rolin e radhës më 1 korrik dhe që atëherë Orban ka vizituar Ukrainën, Rusinë, Azerbajxhanin, Kinën dhe Shtetet e Bashkuara në një turne botëror që ai e ka shpallur si një “mision paqeje” që synon të ndërmjetësojë përfundimin e luftës së Rusisë në Ukrainë.
Kjo zemëroi shumë liderë në BE, të cilët thanë se nuk ishin informuar paraprakisht për planet e Orbanit. Qeveria e tij është miqësore me Rusinë dhe ka dalë kundër politikës së shumicës së vendeve të BE-së për mbështetjen për Ukrainën.
Ministri i Hungarisë për Evropën, János Bóka, kritikoi vendimin e komisionit duke thënë se organi “nuk mund të zgjedhë institucionet dhe shtetet anëtare me të cilat dëshiron të bashkëpunojë”.
Vendimi i Komisionit Evropian zbatohet për takimet joformale të organizuara nga Hungaria. Nëpunës të lartë civilë do të marrin pjesë në vend të zyrtarëve të lartë si presidentja e Komisionit Evropian, aktualisht Ursula von der Leyen.
Qeveria e Orbanit ka shkuar kundër politikës së shumicës së vendeve të BE-së duke refuzuar të furnizojë Kievin me armë për të penguar pushtimin e Rusisë dhe duke kërcënuar se do të bllokojë ndihmën financiare për vendin e shkatërruar nga lufta.
Vizitat e kryeministrit të gjatë në Moskë dhe Pekin, ku ai zhvilloi bisedime me udhëheqësit Vladimir Putin dhe Xi Jinping, zemëruan homologët e tij të BE-së, të cilët thanë se nuk ishin informuar paraprakisht. Ata nxituan të sqaronin se Orbán – vendi i të cilit aktualisht po plotëson presidencën e radhës gjashtëmujore të bllokut, nuk po vepronte në emër të BE-së.
Në një intervistë me gazetën hungareze Magyar Nemzet të hënën, drejtori politik i Orban tha se kryeministri i kishte informuar liderët e vendeve të tjera të BE-së “me shkrim për negociatat, përvojat e fazës së parë të misionit të paqes dhe propozimet hungareze”.
“Nëse Evropa dëshiron paqen dhe dëshiron të ketë një fjalë vendimtare në zgjidhjen e luftës dhe përfundimin e gjakderdhjes, ajo tani duhet të punojë dhe të zbatojë një ndryshim drejtimi,” tha Balázs Orbán, i cili nuk ka lidhje me kryeministrin. “Një vlerësim realist i situatës, qëllime realiste dhe koha e duhur – kjo është qasja jonë.”
Qeveria e Hungarisë ka argumentuar prej kohësh për një armëpushim të menjëhershëm dhe negociata paqeje në konfliktin në Ukrainë, por nuk ka përshkruar se çfarë mund të nënkuptojnë lëvizje të tilla për integritetin territorial të vendit dhe sigurinë e ardhshme. Ajo ka shfaqur një qëndrim kundërshtar ndaj Ukrainës duke ruajtur lidhje të ngushta me Moskën, edhe pas pushtimit të saj në shkallë të plotë në shkurt 2022.
Kritikët e Orbanit e kanë akuzuar atë për veprim kundër unitetit dhe interesave të BE-së dhe NATO-s, anëtare e së cilës është Hungaria, dhe për ndjekjen e një strategjie “zbutëse” në lidhje me agresionin e Rusisë.
Pas udhëtimit të paparalajmëruar të Orbanit në Moskë për bisedime me Putinin më 5 korrik – vizita e parë e tillë nga një kryetar shteti apo qeverie e BE-së në më shumë se dy vjet – von der Leyen e akuzoi atë se po përpiqej të qetësonte liderin rus, duke shkruar në X: Zbutja nuk do ta ndalë Putinin. Vetëm uniteti dhe vendosmëria do të hapin rrugën drejt një paqeje gjithëpërfshirëse, të drejtë dhe të qëndrueshme në Ukrainë”.