Në komunën e Butelit është mbyllur një nga garat më të ndjeshme politike të këtij cikli zgjedhor, ku për herë të parë shqiptarët kishin shumicën numerike të votuesve, por megjithatë humbën mundësinë historike për ta drejtuar komunën.
Pas zgjedhjeve, është bërë e qartë se partitë maqedonase VMRO-DPMNE, Levica dhe LSDM kanë gjetur gjuhë të përbashkët për formimin e këshillit komunal, duke i lënë jashtë procesit partnerët shqiptarë të koalicionit qeverisës, Vlen. Ky zhvillim e ka vulosur humbjen politike të bllokut shqiptar në Butel, si në garën për kryetar, ashtu edhe në përfaqësimin institucional.
Heshtja e VLEN-it dhe kalkulimet politike para zgjedhjeve
Gjatë fushatës, koalicioni Vlen nuk e kishte mbështetur publikisht kandidatin shqiptar për kryetar të komunës, duke shmangur çdo dalje të hapur në mbështetje të tij. Kjo heshtje u interpretua si tentativë për të mos prishur raportet me VMRO-në, e cila ishte partnere e tyre në pushtet qendror.
Megjithatë, figura të njohura të VLEN-it, si Zeqirija Ibrahimi, kishin marrë pjesë në disa promovime projektesh në fshatin shqiptar të Lubotenit, që i takon komunës së Butelit. Këto dalje, sipas analistëve, krijuan perceptimin e një angazhimi simbolik, por jo real në përkrahje të kandidatit shqiptar.
Një rast i humbur për shumicën shqiptare
Sipas të dhënave zyrtare të Komisionit Shtetëror të Zgjedhjeve (KSHZ), shqiptarët përbëjnë mbi 50.05% të elektoratit në komunën e Butelit. Kjo ishte hera e parë që një shqiptar mund të zgjidhej kryetar në këtë komunë të përzier etnikisht.
Por mungesa e koordinimit mes partive shqiptare dhe llogaritjet politike brenda koalicionit qeverisës e bënë të pamundur konsolidimin e një kandidature unike. Si rezultat, votat shqiptare u shpërndanë, ndërsa kandidati maqedonas arriti të sigurojë fitore të pastër — duke i lënë shqiptarët “para faktit të kryer”.
“Në Butel u pa se uniteti i munguar kushton shtrenjtë. Shqiptarët ishin shumicë numerike, por pakicë politike,” komentoi një njohës i zhvillimeve lokale në Shkup.
Pasojat: përfaqësim minimal dhe ndikim i kufizuar në vendimmarrje
Pas formimit të këshillit të ri komunal, u bë e qartë se forcat maqedonase do të kenë kontroll të plotë mbi vendimmarrjen lokale, ndërsa këshilltarët shqiptarë mbetën në pakicë dhe me ndikim të kufizuar.
Ky epilog politik shihet si një dështim strategjik për kampin shqiptar, që për herë të parë kishte potencial real për ta marrë drejtimin e komunës. Analistët paralajmërojnë se rasti i Butelit duhet të shërbejë si mësim për komunat e tjera me shumicë shqiptare, ku përçarja dhe mungesa e bashkërendimit mund të prodhojnë të njëjtin rezultat.