BOTË
Protesta mbarëkombëtare në Iran, raportohet për dhjetëra viktima/ Bllokohet interneti në të gjithë vendin
09/01/2026
Irani u përfshi të enjten në mbrëmje nga një ndërprerje pothuajse e plotë e internetit, ndërsa protestat kundër kushteve të rënda ekonomike u përhapën në të gjithë vendin, duke shtuar presionin mbi udhëheqjen politike.
Ndërprerja u raportua fillimisht nga organizata NetBlocks, ndërsa autoritetet iraniane nuk dhanë një shpjegim zyrtar për shkakun, megjithëse në të kaluarën interneti është bllokuar shpesh gjatë protestave.
Sipas organizatës Iran Human Rights (IHR), të paktën 45 protestues, mes tyre tetë fëmijë, janë vrarë nga forcat e sigurisë që nga fillimi i demonstratave në fund të dhjetorit. Të enjten, protestat u shtrinë në të 31 provincat e vendit, duke u shndërruar në lëvizjen më të madhe protestuese të tre viteve të fundit.
Në rajonet kurde, tregtarët iu përgjigjën thirrjes për grevë të përgjithshme, duke mbyllur dyqanet në dhjetëra qytete. Organizata Hengaw publikoi pamje të dyqaneve të mbyllura në provincat Ilam, Kermanshah dhe Lorestan, ndërsa akuzoi autoritetet se kishin qëlluar mbi demonstruesit, duke plagosur disa prej tyre.
Protestat vijuan edhe gjatë natës në Teheran dhe qytete të tjera, ndërsa në provincën jugore Fars, demonstruesit rrëzuan statujën e ish-komandantit të Gardës Revolucionare, Qassem Suleimani. Pamjet e verifikuara treguan turmën duke brohoritur ndërsa statuja shembej.
Sipas IHR, e mërkura ishte dita më e përgjakshme e protestave, me 13 persona të vrarë, qindra të plagosur dhe mbi 2,000 të arrestuar. Ndërkohë, autoritetet iraniane kanë pranuar zyrtarisht të paktën 21 viktima, përfshirë edhe anëtarë të forcave të sigurisë.
Presidenti iranian, Masoud Pezeshkian, bëri thirrje për vetëpërmbajtje dhe dialog, duke kërkuar shmangien e dhunës në përballjen me protestuesit. Megjithatë, situata ekonomike mbetet shkaku kryesor i pakënaqësisë: monedha kombëtare vijon rënien, çmimet e ushqimeve janë rritur mbi 70% brenda një viti, ndërsa barnat rreth 50%, duke e bërë jetën e përditshme gjithnjë e më të papërballueshme për qytetarët.
Protestat, të cilat deri tani nuk kanë një udhëheqje të qartë, po zhvillohen në një klimë të tensionuar edhe ndërkombëtarisht, me reagime nga SHBA dhe vendet evropiane, ndërsa autoritetet iraniane vijojnë të akuzojnë faktorë të jashtëm për nxitjen e trazirave.