Dita e Pavarësisë së Shqipërisë, 28 Nëntori, edhe këtë vit u shënua gjerësisht nga shqiptarët në Maqedoninë e Veriut me flamuj kuqezi dhe festime nëpër qytete, por atmosfera nuk kaloi pa tensione të zakonshme ndëretnike dhe nxitje narrativesh negative në hapësirën publike.
Si çdo vit, raportimi mediatik dhe reagimet në rrjetet sociale rreth kësaj feste zbuluan përsëri plagët e vjetra të shoqërisë multietnike, shkruan Portalb.mk.
Gazetari me përvojë, Borjan Jovanovski, thekson se gjuha e urrejtjes që shpërthen rreth kësaj date është tregues i nivelit të ulët të kulturës politike dhe qytetare në vend.
“Jotoleranca ndaj atyre me të cilët jetojmë prej shekujsh tregon nivelin e kulturës politike në Maqedoni. Për 35 vite pavarësi, elita politike nuk ka bërë asgjë për t’i tejkaluar këto probleme,” shprehet Jovanovski.
Një nga rastet që ndezi reagime ishte ai i një punonjësi shtetëror në Strugë, i cili ofendoi publikisht flamujt shqiptarë të vendosur përgjatë Drinit të Zi, duke i quajtur shqiponjat “çafka”.
Ndërkohë, mediat maqedonase u fokusuan kryesisht në “parregullsitë” dhe jo në domethënien e festës për shqiptarët.
“Asnjë media në gjuhën maqedonase nuk u mundua t’i shpjegonte publikut pse festohet 28 Nëntori,” shton Jovanovski.
Aktivisti Umejr Muhamedi dënon raportimin tendencioz, duke theksuar se fokusi mediatik i jep hapësirë më shumë provokimeve të të miturve sesa vetë festës:
“Mllefi ndaj sistemit nuk duhet të shprehet me jotolerancë etnike, sepse mbetemi bosh në xhepa, bosh në mendje dhe bosh në shpirt.”
Juristja Mersiha Smailovic thekson se ligji në Maqedoni është i qartë dhe i ashpër kundër gjuhës së urrejtjes.
Ajo përmend nenet e Kodit Penal që e sanksionojnë nxitjen e urrejtjes dhe thekson se askush, as zyrtarët shtetërorë, nuk duhet të jenë të paprekshëm:
“Funksioni publik nuk është mbrojtje nga përgjegjësia penale. Përkundrazi, ai kërkon përgjegjësi më të lartë.”
Ndërkohë, aktivisti Dehran Asanov paralajmëron se tolerimi i gjuhës së urrejtjes nga vetë institucionet e larta e normalizon fenomenin në shoqëri:
“Kur gjuha e urrejtjes tolerohet nga nivelet më të larta të shtetit, ajo bëhet modë. Mungon sanksionimi i barabartë për të gjithë, pavarësisht funksionit.”
Edhe pse është utopike të pritet zhdukja totale e jotolerancës, ekspertët theksojnë se politikanët mbeten përgjegjës për qetësimin e situatave të ndjeshme dhe për edukimin e shoqërisë mbi respektin dhe vlerësimin e simboleve kombëtare.
Nëse shoqëria investon në mirëkuptim, njohje dhe respekt të ndërsjellë, atëherë 28 Nëntori nuk do të jetë nxitës debatesh, por urë komunikimi mes bashkësive.